.
مترجم:محمد سهامي
"همگام با دايناسورها"
تصور كنيد بتوانيد در زمان به عقب سفركنيد
به زماني بسيار قبل‌تر از انسان
به 65 ميليون سال قبل
همزمان که سفر مي‌کنيد تغييرات وسيعي در پوشش گياهي و اقليم خواهيد ديد
حتي سطح زمين نيز تغيير خواهد كرد
همزمان رشته‌كوه‌ها توسط قاره‌ها به بالا هل داده مي‌شوند
به دوره‌اي از تاريخ زمين مي‌رسيد كه "كرتاسه" نام دارد
اين يک دنياي كاملا متفاوت است
رشته كوه هيماليا هنوز وجود ندارد و اقيانوس اطلس نصف اندازه کنوني آن است
علفي در كار نيست تنها جنگل‌هاي سوزني و سرخس وجود دارد
در اين دنيا دايناسورها حکمراني مي‌کنند
خزندگان بزرگي همچون "تيرانوسوروس" كه 5 تن وزن دارد
بر زمين پا مي‌كوبند
در همگام با دايناسورها
ما به شما نشان مي‌دهيم كه اين موجودات بزرگ چگونه زندگي مي‌كردند
چگونه غذا مي‌خوردند، مي‌جنگيدند و توليدمثل مي‌كردند
خواهيد ديد كه چگونه نيروهاي طبيعت
براي انقراض اين حيوانات توطئه كردند
اما اين مجموعه شما را به عقب‌تر نيز خواهد برد
به دوره ژوراسيک
به زماني که حيات روي زمين ، بسيار تماشايي بود
موجودات در اينجا در آب‌و‌هوايي گرم و مرطوب حمام مي‌كنند
هيچ يخي در قطب‌ها وجود ندارد
گل‌ها و گياهان پهن‌برگ هنوز در حال تكامل اند
در هوا و خشکي دنيا در دست خزندگان است
كه رايج‌ترين آنها دايناسورها هستند
اما آنها تنها هيولاها نيستند
در آسمان ها "تِروسور"هاي بزرگ حكومت مي‌كنند و در زير پاي آنها
اقيانوس‌ها پر است از خزندگان بزرگ دريايي
ولي اين مجموعه در ابتدا شما را به عقب‌تر از اين نيز خواهدبرد
تا منشا دايناسورها را كشف كند
اين زمين خودمان در دوره ترياسيک است
قاره‌ها از هم جدا نيستند
و فقط يک اَبَرقاره به نام "پانجيا" وجود دارد
اينجا مكان خشني است كه تحت سلطه بيابان‌ها است
در طول دوره ترياسيک ، انواع مختلفي از خزندگان باستاني مي‌آيند و مي‌روند
اما اكنون ، خارج از اين بيابان خشک انقلابي در حال وقوع است
يک خانواده از خزندگان قصد دارند به دوره‌اي از تاريخ حيات روي زمين شكل دهند
براي 160 ميليون سال آينده
اين‌ها اولين دايناسورها هستند
و اينجا جايي است كه داستان ما آغاز مي‌شود
قسمت اول "خون جديد"
آريزونا زمان: 220 ميليون سال قبل
اولين تابش نور روي تپه‌هاي غربي تنها قاره زمين
پانجيا Pangaea
اين جهان زير سلطه گروهي از خزندگان بزرگ بوده است
به مدتي بيشتر از 50 ميليون سال
اما اين مخلوقات باستاني ، روزگارشان را گذرانده اند
تمام اين سرخس‌زارهاي سرسبز و خرم
يک نبرد تکاملي بين گروه جديدي از خزندگان بوجود آورده است
براي برتري بر اين دنياي عجيب
اين ثابت مي‌كند كه در دوره ترياسيک دايناسورها هنوز نادر هستند
اما آنها نشانه‌هايي از موفقيت آينده خود را نشان مي‌دهند
پايان فصل مرطوب بوده و رودخانه فصلي اكنون پر از آب است
ولي هميشه اين طور نخواهد بود
به مدت 9 ماه باران نخواهد باريد
يک نوع خزنده براي زندگي در خشکي تكامل يافته است
دايناسورهايي همچون "سيلوفايسس" مي‌توانند با مقدار بسيار کمي آب زنده بمانند
استخوان‌هايش سبک است او سريع و به طرز زيبايي سازگار است
براي كشتن
دايناسورها 10 ميليون سال قبل از اين ظاهرشدند
مانند شکارچياني کوچک
اما چيزي كه آنها را منحصربفرد مي‌كند مفاصل ران و مچ پاي آنهاست
كه به آنها اين امكان را مي‌دهد تا تعادل خود را روي دو پا حفظ كنند
با چنين واكنش‌هاي سريع و سبک آنها براي زنده‌ماندن ساخته شده اند
سروصداها نشان ‌مي‌دهد كه گله بزرگي از "پلاسِرياس" رسيده‌اند Placerias
آنها راه خود را از ميان سرخس‌ها براي نوشيدن آب باز مي‌كنند
جالب اينكه اين جانوران يک‌تُني ارتباطي با دايناسورها ندارند
آنها بيشتر شبيه نوعي از خزندگان باستاني هستند
زماني انواع متنوعي از اين موجودات قدرتمند وجود داشت
اما اكنون پلاسِرياس تنها گونه‌اي است كه از آنها باقي مانده است
نسل آنها درحال انقراض است
برخلاف ظاهر خشني كه دارند آنها گياهخواران آرامي هستند
آنها از عاج‌هاي خود براي كندن ريشه‌ها استفاده مي‌كنند
ولي براي دو نر خشمگين عاج‌ها سلاحي كشنده محسوب مي‌شود
براي اين سيلوفايسس‌هاي سريع پلاسرياس‌ها فقط طعمه هستند
اين ماده جوان يک پير ضعيف را زير نظر دارد
كه آهسته‌تر از گله حركت مي‌كند
روزي، فرزندان دايناسورهايي همچون سيلوفايسس Coelophysis
دنيا را خواهند گرفت
با سرعت و چابکي كه دارند
تا اواسط دوره ترياسيک دوام مي‌آورند
در پايين رود يکي از عجيب‌ترين حيوانات دوره ترياسيک وجود دارد
ساينودونت كه حلقه‌ي گمشده بين خزندگان و پستانداران است
وقتي راه مي رود ، ستون فقراتش از اين سمت به آن سمت حركت مي‌كند همانند خزندگان
ولي مو دارد و در نقب‌ها زندگي مي‌كند همانند پستانداران
درون لانه جفت او در بستري از گلسنگ خوابيده است
ارتباط بين ساينودونت‌ها به طرز خارق‌العاده‌اي قوي است cynodont
آنها به صورت جفت زندگي مي‌كنند
مانند تمام خزندگان زمين ، آنها تخم مي‌گذارند
اما پس از بيرون‌آمدن از تخم آنها به والدين خود وابسته اند
و براي سه ماه اول
از غده‌هاي شيري مادر تغذيه مي‌كنند
اين نوع از توليدمثل تكامل پيداكرده است تا از بچه‌ها دربرابر شكارچيان روز حفاظت كند
در روز حتي پدر نيز درگير تامين امنيت لانه مي‌شود
و کارهاي داخلي خانه را انجام مي‌دهد
او به تنهايي در شب شكار مي‌كند
در آينده‌اي نه چندان دور
پستانداران خزدار کوچک از خزندگاني مثل اين تكامل خواهند يافت
در گرماي فصل خشک
گله پلاسرياس در سبزه‌زار براي تغذيه پخش مي‌شوند
ناگهان باد گرمي شروع به وزيدن مي‌كند
در هوا بوي ترس به مشام مي‌رسد
پوستوسوكوس ، يک شکارچي كمين‌كننده بي‌رحم Postosuchus
بزرگترين گوشتخوار روي زمين
پلاسرياس‌هاي وحشت‌زده فرار مي‌كنند ولي بسيار كند هستند
و يکي از آنها زخمي کاري برداشته است
عذاب‌آور اينكه او خويشاوند دور دايناسورهاست
زيرا از اجداد خزنده‌اش تكامل يافته است
اما برخلاف آنها او براي راه‌رفتن روي دو پا بيش از حد سنگين است
با اين حال پوستوسوكوس به اندازه کافي سريع هست تا خود را به گله برساند
در نهايت ، ترکيبي از شوک و خون‌ريزي
پلاسرياس زخمي را شكست مي‌دهد
گاز گوشتخوار كار خود را مي‌كند
پلاسرياس براي جنگيدن بسيار ضعيف شده است
و اين براي پوستوسوكوس وعده غذايي راحتي خواهد بود
همزمان كه هفته‌هاي فصل خشک مي‌گذرند
تنها گياهان كنار رودخانه ، سرسبز باقي مي‌مانند
و اين براي شکارچيان خسته‌اي که از راه دوري آمده اند ، جذاب است
مانند اين پتينوسوروس Peteinosaurus
او يک خزنده پرنده است
كه انگشتي اضافي درازي را تكامل داده تا غشاي ظريف بالش را حمايت كند
شكار پرنده ساكن رودخانه ، سنجاقک‌ها هستند
حشراتي مانند اين ، قبل از خزندگان تكامل يافتند
بيش از 100 ميليون سال قبل
برخي از آنها آسمان را گرفته و به قاتلان هوايي تبديل شده بودند
اما در دوره ترياسيک اين شكارچيان به شكار تبديل شده اند
يک دهان پر از دندان‌هاي تيز سوزني‌شكل کار حشرات را براحتي مي‌سازد
پتينوسوروس ، استخوان‌هاي سبک وزني را براي پرواز تكامل داده است
و مانند دايناسورها آنها سريع و مرگبار هستند
خزندگان در حال تبديل‌شدن به اربابان جديد آسمان هستند
در دماي بالاي 40 درجه سانتي‌گراد
پلاسرياس‌ها به مقدار زيادي آب نياز دارند
و اين خزندگان باستاني ، زمان زيادي را در رود مي‌گذرانند
اما گله نگران است
آنها مي‌دانند اينجا مكان خوبي براي كمين است
پوستوسوكوس اكنون شكار نمي‌كند
او اين اواخر غذا خورده است و نياز دارد به پايين رودخانه بيايد تا آب بنوشد
با 6 متر طول
پشتش با زرهي محكم پوشيده شده است
و به مقدار زيادي غذا نياز دارد
در نتيجه قلمرويي بزرگ زير سلطه اوست
تنها موجود ديگر روي زمين كه او از آن مي‌ترسد يک پوستوسوكوس ديگر است
اواسط فصل خشک است و ماه‌ها است كه باران نباريده
اطراف سبزه‌زار رودخانه‌هاي کوچک در حال خشک‌شدن هستند
در اين يکي ، يک پتينوسوروس است كه ريسک كرده و حمام آب سرد مي‌كند
او مرتبا اطراف را براي وجود خطر چک مي‌كند
ساينودونت‌ها در طول داغ‌ترين بخش روز در امنيت و خنکي هستند
اما هيچ حيواني در اينجا بطور كامل در امان نيست
سيلوفايسس ماده بوي لانه را حس كرده است
و بزودي داخل آن را جستجو مي‌كند
ولي او تنها نيست
مسلما اين دايناسور قبل از اين با ساينودونت‌ها روبه‌رو نشده بود
در اين نزديکي ؛ پلاسرياس زير سرخس‌هاي خشکيده را براي يافتن ريشه‌هاي مرطوب جستجو مي‌کند
پوستوسوكوس بار ديگر بدنبال غذا است
در آخرين حمله ، ران او با عاج زخمي شد
اين يک نقص بزرگ براي چنين موجود سنگين‌وزني است
گله پلاسرياس او را مي‌بيند قبل از اينكه بتواند كمين كند
و بسيار پرخاشگرانه دفاع مي‌كنند
او نمي‌تواند اينجا غذايي بدست آورد
و در اين دنياي رقابتي
زخم او ممكن است كشنده باشد
بعد‌ازظهر
و در پناهگاه
ساينودونت‌ها براي شكار شب آماده مي‌شوند
بچه‌ها اكنون بزرگتر شده اند
و شروع به حركت در لانه مي‌كنند
اما آنها هنوز آسيب‌پذير هستند
و دو ماه ديگر ، آنها کارهاي خود را بدون کمک والدين انجام خواهند داد
نر بالغ چک مي‌كند كه ساحل امن است
يک نوجوان كنجكاو او را تا آخر لانه دنبال مي‌كند
ساينودونت نر خيلي دير به صداهاي توله جواب مي‌دهد
بارديگر او دايناسورها را فراري مي‌دهد
اما اكنون آنها زياد دور نمي‌شوند
در همين نزديکي، يک پوستوسوكوس نر تشنه به قلمرو ماده زخمي تجاوز کرده است
اما اين محيط پژمرده ترياسيک نمي‌تواند دو شکارچي بزرگ را در يک دره خشک حمايت كند
ماده براي نبرد بسيار ضعيف است
بعد از يک دهه تسلط بر قلمرويش
او از خانه خود رانده شده است
نر با استفاده از ادرار قلمروي خود را تعيين مي‌كند
در همين حال ، سيلوفايسس‌ها شروع به كندن لانه ساينودونت‌ها مي‌كنند
در اين وضعيت ، آنها احساس نااُميدي مي‌كنند
زيرا بزودي ، دايناسورها لانه سوراخ مي‌كنند
با غروب آفتاب جفت فقط يک راه دارند
اين به معني شكسته‌شدن پيوندهاي خانوادگي آنهاست
آنها توله‌هاي خود را مي‌خورند
با اين كار ، منبع غذايي دايناسورها را از بين مي‌برند
و به ساينودونت‌ها امكان فرار مي‌دهد
زير نور ماه آنها لانه خود را براي هميشه ترک مي‌كنند
با فرارسيدن صبح ، سيلوفايسس‌ها برمي‌گردند
آنها مي‌توانند بوي ساينودونت‌ها را حس كنند
و کمي زمان مي‌برد تا بفهمند كارشان بيهوده است
فصل خشک ادامه مي‌يابد
پس از خراب‌کردن لانه ساينودونت‌ها
سيلوفايسس ماده ، چيزي را در بسترخشک رودخانه يافته است
اين يک ماهي شش‌دار است و دندان‌هاي تيز دايناسور
ظرف مدت کوتاهي كار اين پيله محافظتي را تمام مي‌كند
اما او براي خوردنش مدت زيادي تنها نخواهند ماند
تعداد سيلوفايسس‌ها در حال زيادشدن است
و اين منجر به درگيري مي‌شود
فشار ناشي از افزايش تعداد باعث تغيير رفتارها مي‌شود
در زير اين آفتاب بي‌رحم
يک گله از سيلوفايسس‌ها براي كشتن ، متحد مي‌شوند
پوستوسوكوس زخمي ماده نمي‌تواند روي پاهاي عقبي خود بايستد
هرچند آرواره‌هاي محكم او هنوز هم مي‌تواند يک دايناسور را پاره پاره كند
قدرت گوشتخوار بزرگ تمام مي‌شود
تمام عضلات و زره سنگين پوستوسوكوس الان چيزي جز غذا براي دايناسورهاي کوچک نيست
پوزه بلند و دندان‌هاي تيز آنها مي‌تواند به زير فلس‌هاي محکم او برسد
آنها او را از درون و بيرون مي‌خورند
باران دير مي‌آيد
و اكنون آزمون واقعي براي بقا آغاز مي‌شود
همزمان كه مناطق وسيعي به بيابان‌هاي قرمز تبديل مي‌شوند
پلاسرياس‌ها در جستجوي آب مهاجرت مي‌كنند
اما در اين خشکي وحشتناک
دايناسورها يک مزيت مهم نسبت به ديگر خزندگان دارند
هنگام دفع آب بسيار کمي از دست مي‌دهند
هيچ جا جز در كنار اين رود خشكيده اهميت اين موضوع آشكار نمي‌شود
سيلوفايسس‌ها در دسته‌هاي بزرگي جمع مي‌شوند
و در سال‌هاي سختي مثل اين
اين دايناسورها خواهند بود كه پيروز مي‌شوند
فضاي کمي براي ديگر خزندگان وجود دارد و بدون شكار
دايناسورها به سرعت در كنار هم جمع مي‌شوند
همنوع‌خواري شايع مي‌شود
در دوره ترياسيک حيات شروع به محدودشدن مي‌كند
شب نشان مي‌دهد كه دايناسورها تنها موجوداتي نيستند كه براي بقا تلاش مي‌كند
ساينودونت‌ها از درگيري با مرگ جان سالم بدر برده اند
و سوراخ ديگري زير سرخس‌هاي خشكيده كنده اند
بارديگر ساينودونت نر در تاريکي شكار مي‌كند
او يک شكار رايج گرفته است
يک بچه‌سيلوفايسس
پس از 9 ماه خشکي
سرانجام باران از راه مي‌رسد
بزودي ؛ سبزه‌زارهاي خشک ، خيس خواهند شد
در داخل لانه ساينودونت ماده تخم‌هاي تازه گذاشته است
روزي در آينده‌اي دور اين سرمايه‌گذاري براي بچه‌هايشان نتيجه‌بخش خواهد بود و براي فرزندان پستاندارشان
اما تا هنگامي كه پستانداران در 160 ميليون سال آينده تكامل يابند
آنها فقط در چند گونه معدود کوچک باقي مي‌مانند
در حاشيه دنيايي كه زير سلطه دايناسورها خواهد بود
در بيرون آن آينده نيز مي‌رسد
سيلوفايسس ماده از خشکي جان بدر مي‌برد
همراه تعداد زيادي از همنوعان خود
اما اكنون در حال ملحق‌شدن به دسته ديگري از دايناسورها هستند
يک گله بزرگ پلاتيوسوروس به رودخانه پُرشده رسيده است Plateosaurus
باورش سخت است كه اين جانوران چهارپا به سيلوفايسس‌ها مربوط هستند
اما اين‌ها دايناسورهايي گياهخوار هستند
اندازه‌شان كليد موفقيت آنهاست
با 4 تن وزن به قدري بزرگ هستند كه به راحتي مورد تهديد واقع نشوند
اين شكل از جانداران بيانگر اين است كه
عصر دايناسورها آغاز شده است
مترجم : محمد سهامي
تا 20 ميليون سال بعد
انقراضي بزرگ باعث نابودي هزاران گونه از خزندگان مي‌شود
ولي دايناسورها قدرتمندتر و قدرتمندتر مي‌شوند
گوشتخواران افزايش اندازه پيدا مي‌كنند و شكارهايشان نيز بزرگ خواهندشد
در برنامه بعدي
ما با غول‌هاي ژوراسيک آشنا مي‌شويم